آموزش برق

استاندارد IP

استاندارد IP استراکچر تابلوبرق نیروگاه خورشیدی
استاندارد IEC 60529 درجه حفاظت تابلو برق تجهیزات صنعتی و خورشیدی

راهنمای جامع ضریب نفوذ و استاندارد IP در تجهیزات الکتریکی و تابلو برق

استاندارد Ingress Protection (IP) یک مرجع بین‌المللی برای سنجش میزان مقاومت محفظه تجهیزات الکتریکی در برابر نفوذ اجسام جامد، ذرات غبار و مایعات است.

۰۱

استاندارد Ingress Protection (IP) چیست؟

کد بین‌المللی IP بر اساس استاندارد IEC 60529 تعیین‌کننده سطح حفاظتی است که کاور یا تابلو برق برای تجهیزات الکترونیکی و ولتاژی داخلی در برابر عوامل محیطی فراهم می‌آورد. سیستم کدگذاری IP معمولاً از دو رقم اختصاصی تشکیل شده است:

رقم اول (۰ تا ۶)

حفاظت در برابر نفوذ اجسام جامد و غبار

مشخص‌کننده درجه مقاومت محفظه در برابر تماس دست، ابزار، سیم‌های باریک و همچنین میزان نفوذناپذیری در برابر نفوذ گرد و غبار محیطی.

رقم دوم (۰ تا ۹)

حفاظت در برابر نفوذ مایعات و رطوبت

بیانگر میزان پایداری تابلو و محفظه در برابر چکیدن عمودی، پاشش با زاویه، اسپری آب، پاشش با شلنگ تحت فشار و غوطه‌وری کامل در آب.

تحلیل کدهای پرکاربرد در تابلوهای صنعتی:
IP65
رقم ۶: مقاومت ۱۰۰٪ کامل و نفوذناپذیر در برابر گردوغبار (Dust-tight) | رقم ۵: محافظت کامل در برابر پاشش جت آب با فشار متوسط از هر زاویه (۳۶۰ درجه).
IP44
رقم ۴: جلوگیری از ورود ابزار و سیم با ضخامت بیش از ۱ میلی‌متر | رقم ۴: محافظت در برابر پاشیدن آب از تمامی جهات با شدت نرمال.
۰۲

اطلاعات تکمیلی آزمایش غبار (رقم اول)

در فرآیند اعتبارسنجی تابلوها، آزمون غبار به کمک پودر تالک با دانه‌بندی میکرونی و در محفظه‌های دارای اختلاف فشار منفی انجام می‌شود تا شرایط کاری سخت معادن، کارخانجات و سایت‌های صنعتی شبیه‌سازی گردد.

اطلاعات تکمیلی در مورد آزمایش غبار استاندارد IP تابلو برق انرژی خورشیدی
شکل ۱: جدول و سطوح حفاظتی رقم اول در برابر نفوذ اجسام خارجی و آزمایش غبار

در پروژه‌های پیشرفته مانند طراحی رک و ساب‌رک‌های شبکه و محفظه‌های صنعتی، انتخاب دقیق این ضریب تضمین‌کننده عملکرد طولانی‌مدت قطعات الکترونیکی حساس خواهد بود.

۰۳

اطلاعات تکمیلی در مورد آزمایش آب در استاندارد IP (رقم دوم)

تست‌های مقاومت در برابر مایعات شامل سناریوهای مختلفی از قطرات ریز تقطیر شده تا پاشش لوله‌ای، فواره‌ها و تست‌های غوطه‌وری تحت عمق مشخص است که طبق استانداردهای ساخت تابلو برق در نیروسازه پرند اعمال می‌گردد.

اطلاعات تکمیلی در مورد آزمایش آب در استانداردIP تابلو برق سازه خورشیدی
شکل ۲: تست‌های پاشش، قطره‌چکانی و زوایای آب‌بندی در استاندارد IP
آزمایش مقاومت در برابر فشار آب و غوطه‌وری در استاندارد IP
شکل ۳: تست‌های غوطه‌وری تحت فشار و جت‌های سنگین آب
نکته طراحی در پروژه‌های خورشیدی و نیروگاهی: برای سازه‌های فضای آزاد (Outdoor) نظیر استراکچرهای فتوولتائیک و اینورترهای خورشیدی، حداقل ضریب حفاظتی مورد تایید معمولاً IP65 بوده تا تابلو در مقابل باران‌های سیل‌آسا، توفان شن و رطوبت پایدار بماند.